نگاهی به فیلم "اولی ها" اثر عباس کیارستمی

فیلم سینمایی "اولی ها" مستندی است به کارگردانی عباس کیارستمی، محصول 1363 کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. در این فیلم دانش آموزان کلاس اول دبستان به تصویر کشیده شده اند. مسائلی که کودکان در بدو ورود به مدرسه با آن دست به گریبان هستند، زد و خوردها، کتک زدن ها و کتک خوردن ها، شیطنت های کودکانه، دیر آمدن به مدرسه، بی نظمی در صف ها، وضعیت دانش آموزان معلول و گم کردن وسایل شخصی از جمله مواردی است که در این مستند به آن پرداخته شده است. 

 

فیلم، داستان یک ناظم مدرسه پسرانه و تلاش او را برای حل و فصل اختلافات کودکان و رسیدگی به موارد تخلف از قوانین مدرسه روایت می کند. فیلم ساز در این مستند، سعی دارد ورود کودکان به مدرسه را و تغییراتی که لاجرم در سبک زندگی، عادات و رفتارهای اجتماعی آن ها روی می دهد را مورد بررسی قرار دهد. همواره جدا شدن از خانه، سر آغاز استقلال نسبی کودکان به حساب می آید که آنان را ناگهان از محیط کوچک و امن خانه به یک محیط بزرگ و ناآشنا هدایت می کند که نه تنها از بابت روابط با همسالان و معلمان بلکه از نظر خو گرفتن به قوانین و قواعد نوشته و نانوشته ای که در رفتار اجتماعی و پذیرش نظم مدرسه از آنان انتظار می رود، با دشواری هایی رو به رو می کند.

 

درک صحیح از مسائلی که کودکان در سال اول ورود به مدرسه با آن مواجه می شوند و کمک به آنان برای شناخت قواعد روابط اجتماعی و احترام به نظم و قانون در عین التزام به اصول اخلاقی و گذشت و مدارا، تم اصلی فیلم است. فیلم ساز با تمرکز بر نحوه برخورد ناظم مدرسه با اختلافات و تخلفات کودکان، سعی در تاکید بر نقش سازنده آموزشگران در زمینه آشنا کردن کودکان با قوانین مدرسه با زبانی نرم و توام با احترام متقابل دارد و در عین حال در تلاش است، اصول انضباط شخصی را که لازمه استقلال عمل در محیط اجتماعی است، در ذهن و رفتار کودکان نهادینه سازد.

 

آنچه در رویکرد این ناظم به امر پرورش و انتظام امور کودکان بیش از هر چیز خودنمایی می کند، گفتگو به عنوان ابزاری برای به چالش کشیدن قضاوت اخلاقی کودکان است. ناظم نمادی است از به رسمیت شناختن داوری اخلاقی و وجدان هر کودک به ویژه زمانی که پای قبول اشتباهات و تلاش برای جبران مافات به میان می آید. فیلم ساز تلاش می کند در قالب رفتار و گفتار ناظم بر این نکته تاکید نماید که کودکان می توانند حتی در سخت ترین شرایط همچون قرار گرفتن در مقابل مرجع قدرت (ناظم و معلم) و درست زمانی که گناه کار به شمار می آیند، مسئولیت رفتار خود را بپذیرند و برای خسارتی که به دیگران زده اند، عذرخواهی نموده و در جهت جبران آن اقدام نمایند. 

 

این کودکان زمانی که برای رفع مسئولیت از خود، به دروغ گویی یا پاسخ های غیر واقع روی می آورند، با سوالات متعدد ناظم رو به رو می شوند تا جایی که به ناچار تناقض های آشکار در استدلال هایشان و یا بازگویی اتفاق پیش آمده را پذیرفته و می آموزند که برای فرار از مخمصه ی اخلاقی که با آن رو به رو شده اند، چاره ای جز راست گویی و پذیرفتن مسئولیت اعمال خود ندارند.

 

این فیلم گرچه با حال و هوای مدارس دهه شصت خورشیدی آمیخته است اما مسائلی که مورد بررسی قرار می دهد همچنان دغدغه های معمول تمام کلاس اولی ها فارغ از زمان و مکان است.

قبلی

آموزش بهداشت بلوغ در مدارس


بعدی

شوق آموختن بدون رقابت

نظر دهید